Napoje a trawienie: przegląd 10 napojów

Wzdęty brzuch, niechciane burczenie, uczucie ciężkości i dolegliwości jelitowe… Jeśli te objawy to Twoja codzienność, być może warto przyjrzeć się swojej diecie i nawykom przy posiłkach. Wśród napojów niektóre pojawiają się niemal zawsze, gdy mowa o trawieniu: woda gazowana, napary ziołowe, zielona herbata, kombucha czy kawa. Oto 10 często wymienianych napojów. Zobacz, co się o nich mówi i co naprawdę o nich wiadomo, a potem wybierz te, które pasują do Twojego gustu i przyzwyczajeń.

Napoje a trawienie: co warto wiedzieć

Żaden napój nie zastąpi urozmaiconej diety ani posiłku zjedzonego w spokoju. Uczucie ciężkości bierze się często z obfitego lub tłustego posiłku, jedzenia w pośpiechu albo ze stresu. Napoje opisane poniżej to przede wszystkim kwestia przyzwyczajeń i smaku. Przypisuje się im właściwości wspierające trawienie, ale większość tych działań nie została potwierdzona.

Kilka prostych wskazówek: pij regularnie w ciągu dnia i wybieraj napoje z niewielką ilością cukru. Jeśli dolegliwości się utrzymują, często wracają lub towarzyszy im ból, skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Jaki napój na trawienie po posiłku?

Żaden napój nie przyspiesza trawienia. Jeśli szukasz napoju na trawienie po obfitym posiłku, najczęściej wymienia się wodę gazowaną (napój nr 1), napary ziołowe, np. z mięty, kopru włoskiego czy werbeny (napój nr 2), napar z imbiru i cytryny (napój nr 6), zieloną herbatę (napój nr 7) lub kawę (napój nr 10). Wybieraj go przede wszystkim zgodnie ze swoim gustem i tolerancją: ciepły, niesłodzony napój pity powoli jest często przyjemniejszy niż napój lodowaty lub bardzo słodki.

Jeśli zależy Ci na spokojniejszym trawieniu, najważniejsze wskazówki dotyczą przede wszystkim samego posiłku: jedz w spokoju, poświęć czas na przeżuwanie i unikaj nadmiaru tłuszczu. Jeśli dolegliwości często wracają, skonsultuj się z lekarzem.

Napój nr 1: woda gazowana

Często mówi się, że gdy trawienie sprawia trudność, nic nie działa lepiej niż szklanka wody gazowanej. To jednak przede wszystkim obiegowa opinia. Niektórzy lubią bąbelki na koniec posiłku, a inni czują się po nich bardziej wzdęci. Co więcej, wody gazowane są często bogate w minerały. Dotyczy to zwłaszcza wód bogatych w wodorowęglany, takich jak Saint-Yorre czy Quézac, tradycyjnie pitych po obfitym posiłku. Warto wspomnieć także o wodach bogatych w magnez, takich jak Rozana lub Badoit, po które często sięgają osoby skarżące się na ospałe jelita. Zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy są dla Ciebie odpowiednie. Pamiętaj też o wodach bogatych w sód, których nie zaleca się osobom z nadciśnieniem.

Napój nr 2: napary ziołowe

Babcine sposoby mają swoich zwolenników: tak, niektóre napary ziołowe tradycyjnie pije się po posiłku. Wszystko zależy jednak od wyboru roślin. Tradycja stawia na te, które określa jako karminatywne oraz eupeptyczne. Można tu wymienić miętę, koper włoski, anyż, lukrecję, werbenę czy karczoch. Roślinom tym przypisuje się łagodzenie skurczów żołądka oraz wzdęć, ale to działanie nie zostało potwierdzone. Ciepły napój bez cukru, wypity spokojnie po posiłku, to przede wszystkim przyjemna chwila. Ostrożnie z lukrecją przy nadciśnieniu: poradź się farmaceuty.

Napój nr 3: nasza herbata

Trzeci napój w tym zestawieniu to nasza kultowa herbata. To mieszanka suszonych roślin i skórek cytrusów. Oto niektóre z nich wraz z ich tradycyjnym zastosowaniem:

• cytryna, której naturalny kwas cytrynowy nadaje mieszance kwaskowatość i świeży aromat.
• Hibiskus, tradycyjnie wykorzystywany w Afryce do przygotowania bissapu, ceniony za intensywnie czerwony kolor i kwaskowaty smak.
• Mięta pieprzowa, bardzo popularna w naparach pitych po posiłku i często wymieniana, gdy mowa o wzdęciach, choć jej działanie nie zostało potwierdzone.
• Grejpfrut, ceniony za lekką goryczkę i świeżość.
• Anyż zielony o łagodnym, lekko słodkawym aromacie, od dawna dodawany do naparów pitych po posiłku.
• Pomarańcza, która dopełnia smak mieszanki.

Napój nr 4: soki warzywne

Poza tym, że są wyjątkowo modne, soki warzywne to także przyjemny sposób, by na co dzień jeść więcej warzyw. Również tutaj wiele zależy jednak od sposobu przygotowania i od warzyw użytych do ich zrobienia. Dlatego:

• Lepiej przygotowywać soki warzywne samodzielnie niż sięgać po gotowe produkty ze sklepu, które podczas pasteryzacji tracą część witamin.
• Lepiej przygotowywać je w blenderze niż w wyciskarce. Blender zachowuje błonnik, który zawierają warzywa, a zalecenia żywieniowe zachęcają, by jeść go codziennie.
• Wybór warzyw ma ogromne znaczenie, choćby dla smaku. Marchew dostarcza słodyczy i karotenoidów, szpinak wnosi zieloną nutę, seler naciowy świeżość, a karczoch, od dawna ceniony w kuchni, lekką goryczkę. Części z nich przypisuje się właściwości wspierające trawienie, ale w przypadku soku nie zostało to potwierdzone.

Napój nr 5: nasz napój do rozcieńczania

Czasem zbyt tłusty posiłek spowalnia trawienie, bo tłuszcze trawią się dłużej. Nasz napój do rozcieńczania zawiera kofeinę (kola, matcha i guarana). Nie zastąpi lżejszego posiłku, a jego wpływ na trawienie tłuszczów nie został potwierdzony. Pije się go po rozcieńczeniu wodą, zgodnie ze wskazówkami na karcie produktu (zobacz też nasz artykuł o drainerach). Jak w przypadku każdego napoju z kofeiną, skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, jeśli jesteś wrażliwa na kofeinę, jesteś w ciąży lub karmisz piersią.

Napój nr 6: napar z imbiru i cytryny

Kolejny napój często wymieniany po obfitym posiłku to napar na bazie cytryny i imbiru. Cytryna naturalnie zawiera kwas cytrynowy, który nadaje mu kwaskowatość, a imbir wnosi pikantną nutę. Kłącze imbiru od wieków cenione jest w wielu tradycjach. Kobiety w Chinach tradycyjnie sięgają po niego w czasie ciąży, gdy pojawiają się poranne mdłości. Zanim jednak zaczniesz regularnie go pić, porozmawiaj z lekarzem lub położną. Właściwości trawienne przypisywane imbirowi nie zostały potwierdzone. Napar z korzenia imbiru, skórki i soku z cytryny oraz gorącej wody to aromatyczny napój bez cukru, przyjemny na zakończenie posiłku.

Napój nr 7: zielona herbata

To klasyka wśród napojów pitych na zakończenie posiłku. Zielona herbata zawiera katechiny i taniny, które nadają jej gorzkawy smak. Przypisuje się jej wpływ na wątrobę i wchłanianie tłuszczów, ale to działanie nie zostało potwierdzone. Filiżanka zielonej herbaty, czystej lub z dodatkiem mięty, to więc przede wszystkim przyjemny rytuał po posiłku, dla samej przyjemności smaku. Zielona herbata zawiera teinę: jeśli jesteś na nią wrażliwa, lepiej nie pij jej wieczorem.

Napój nr 8: kombucha

To napój „egzotyczny”, ale przede wszystkim coraz popularniejszy. Można go kochać albo nie znosić, ale trudno zaprzeczyć, że kombucha na dobre zadomowiła się na sklepowych półkach. To napój fermentowany. Kulturę bakterii i drożdży, często nazywaną „matką”, zanurza się w lekko słodzonej herbacie i pozostawia do fermentacji na kilka tygodni. Po tym czasie herbata zamienia się w delikatnie musujący, kwaskowaty napój, który zawiera żywe mikroorganizmy. Często mówi się o nich jako o probiotykach, ale żaden wpływ na trawienie ani na mikroflorę jelitową nie został potwierdzony. Kombucha zawiera też trochę cukru, a czasem śladowe ilości alkoholu powstałe podczas fermentacji. Jeśli jesteś w ciąży, zapytaj o nią lekarza.

Napój nr 9: Nasza herbata na noc

Jak już wiesz, regularne picie naparów to częsty rytuał po posiłku. Nasza herbata nie jest tu wyjątkiem. Zawiera między innymi perz, roślinę tradycyjnie stosowaną w naparach. Nasz napar zawiera również wiązówkę błotną, roślinę stosowaną od wieków w ziołolecznictwie. Tym roślinom przypisuje się działanie oczyszczające lub kojące dla żołądka, ale żadne z tych działań nie zostało potwierdzone. Filiżanka tej herbaty po posiłku to przede wszystkim chwila wytchnienia przy ciepłym napoju bez cukru. Wiązówka błotna zawiera pochodne salicylanów: jeśli masz alergię na aspirynę lub przyjmujesz leki, poradź się farmaceuty.

Napój nr 10: kawa

Naprawdę myślałaś, że o niej zapomnimy? Jak nie wspomnieć o kawie — gwieździe końca posiłku! Poza przyjemnością smaku wiele osób przypisuje małej czarnej to, że sprzyja trawieniu. Naukowcy analizowali właściwości tego napoju. Oto, co warto z tego zapamiętać:

• Kawie przypisuje się wpływ na wydzielanie soku żołądkowego, ale u niektórych osób wywołuje ona zgagę lub cofanie się treści żołądkowej.
• Kawa (a zwłaszcza zawarta w niej kofeina) ma opinię napoju działającego łagodnie przeczyszczająco, ale reakcje bardzo różnią się u poszczególnych osób.
• Mówi się też o jej wpływie na florę jelitową, ale na razie brak jednoznacznych wniosków.
• Wreszcie, kawa to używka: lepiej ograniczać jej ilość, zwłaszcza wieczorem, a przy dolegliwościach trawiennych poradzić się lekarza.

Espresso wypite na zakończenie posiłku to tak zakorzeniony rytuał, bo często mamy wrażenie, że trawienie staje się po nim lżejsze, choć to przede wszystkim kwestia przyzwyczajenia i przyjemności!

Najczęściej zadawane pytania

Co pić na ból brzucha?

Ból brzucha może mieć bardzo różne przyczyny: zbyt obfity posiłek, stres, infekcję, nietolerancję pokarmową… Żaden napój go nie leczy. Ciepły, niesłodzony napój pity powoli jest często przyjemniejszy niż napój lodowaty lub gazowany. Jeśli ból jest silny, trwa kilka dni albo towarzyszy mu gorączka, wymioty lub krew w stolcu, jak najszybciej skonsultuj się z lekarzem.

Jaka woda jest najlepsza na trawienie?

Nie ma „najlepszej” wody na trawienie. Najważniejsze jest regularne picie w ciągu dnia, a w większości przypadków wystarczy woda z kranu. Wody silnie zmineralizowane, bogate w wodorowęglany, magnez lub sód, nie są odpowiednie dla każdego, zwłaszcza przy nadciśnieniu lub diecie ubogiej w sól. Czytaj etykiety i poradź się lekarza.

Czy cola pomaga na niestrawność?

Cola to słodki, gazowany i kwaśny napój, który zawiera kofeinę. Jej reputacja domowego sposobu na niestrawność to kwestia rodzinnej tradycji. Nie ma dowodów na to, że ułatwia trawienie, a cukier i bąbelki mogą przeszkadzać wrażliwemu żołądkowi. Przy grypie żołądkowej zaleca się doustne płyny nawadniające dostępne w aptece. Poradź się farmaceuty.

Powiązane artykuły

• 8 produktów, które powodują wzdęty brzuch
• Wiotki brzuch: przyczyny i 3 naturalne rozwiązania
• 6 błędów, których należy unikać podczas przerwy obiadowej!

Przydatne kategorie: Dieta wyszczuplająca, Wyszczuplanie.