Refleksologia stóp: rozwiązanie na cellulit?

Jeśli szczególnie interesujesz się medycyną naturalną, z pewnością słyszałaś o refleksologii stóp. Ta dość enigmatyczna metoda, wywodząca się z medycyny alternatywnej, opiera się na masażu stóp. Co sądzić o refleksologii stóp i przede wszystkim: czy może mieć coś wspólnego z cellulitem? Przyglądamy się jej zasadom, temu, co mówią o niej praktycy, i temu, co obiecują w kontekście skórki pomarańczowej. Wyjaśniamy też, czym różni się od akupresury i akupunktury, a także jakie są jej ograniczenia i przeciwwskazania.

Czym jest refleksologia stóp?

To forma medycyny alternatywnej oparta na stymulacji stref refleksyjnych na stopach. Według jej praktyków każda strefa miałaby odpowiadać określonemu narządowi, części ciała lub funkcji fizjologicznej. Praktycy przypisują stymulacji tych stref za pomocą konkretnych technik (szczypanie, pocieranie, masaż, akupresura) różne właściwości, jednak założenia te nie zostały potwierdzone przez medycynę konwencjonalną.

Istnieją różne szkoły refleksologii stóp:

• Szkoła chińska, oparta na zasadach Tradycyjnej Medycyny Chińskiej (akupunktura, moksoterapia), której celem jest przywrócenie energii życiowej.
• Szkoła tajska, w której praktyk wykorzystuje maderoterapię do wywierania silnego nacisku na konkretne punkty.
• Szkoła amerykańska, która w większym stopniu opiera się na zasadach zachodniej fizjologii medycznej.
• Szkoła południowoafrykańska, której celem jest raczej uwalnianie emocji i która polega na delikatnych manipulacjach.

Refleksologii stóp nie należy mylić z refleksologią dłoni, refleksologią twarzy (czyli facjoterapią, a więc stymulacją punktów akupresurowych na twarzy), Dien Chan (refleksologią okolic oczu i czaszki), sympatykoterapią (nos) czy aurikuloterapią (uszy), choć zasady i cele tych różnych dyscyplin są takie same.

Jakie są zasady refleksologii stóp?

Zgodnie z zasadami refleksologii stóp każdy narząd, gruczoł lub część ciała miałaby być powiązana z określoną strefą na podeszwach stóp, palcach i piętach. Co więcej, każda strefa po lewej stronie ciała miałaby być reprezentowana przez „strefę refleksyjną” na lewej stopie, i odwrotnie w przypadku prawej strony. Refleksolodzy zwracają też uwagę na zakończenia nerwowe na stopach (a miałoby ich być aż 7200!), jednak ich założenia nie zostały potwierdzone przez medycynę konwencjonalną. W ten sposób stopy miałyby stanowić swoistą miniaturową mapę ludzkiego ciała, przedstawioną w następujący sposób (1):

Co obiecują refleksolodzy?

Część osób sięga po refleksologię stóp przede wszystkim w celu relaksu – nie wykazano, by miała ona jakiekolwiek korzyści terapeutyczne (o tym, czym jest drenaż cellulitu, piszemy w osobnym artykule). Refleksolodzy podkreślają jednak: ich praktyka w żadnym wypadku nie może zastąpić porady lekarskiej ani leczenia medycznego. Należy więc traktować ją jako uzupełniającą chwilę dla siebie, a nigdy jako zamiennik leczenia zaleconego przez lekarza.

Wiele osób docenia refleksologię stóp przede wszystkim dlatego, że sprzyja stanowi relaksu. Niektóre sięgają po nią w okresach związanych z wahaniami hormonalnymi (menopauza, zespół napięcia przedmiesiączkowego, ciąża) lub gdy dają o sobie znać negatywne emocje (rozdrażnienie, nadwrażliwość, stres…). Inne poznają refleksologię stóp przy okazji walki z uzależnieniami (tytoń, alkohol), którą warto prowadzić pod opieką specjalisty.

Jest również uznawana przez niektórych za narzędzie profilaktyczne, jednak żadne badania nie potwierdzają, by miała jakikolwiek wpływ na funkcje organizmu, niezależnie od tego, czy chodzi o układ odpornościowy, funkcję trawienną, swobodę oddychania czy zdrowie układu nerwowego. W ten sposób warto traktować ją wyłącznie jako chwilę relaksu.

Wreszcie refleksologia stóp bywa stosowana jako chwila relaksu przez pacjentów cierpiących na choroby przewlekłe, w tym ciężkie i/lub wyniszczające – zawsze jako uzupełnienie opieki medycznej i za zgodą lekarza.

Czy refleksologia stóp może działać na cellulit?

Cellulit to łagodna przypadłość skórna, która dotyczy zdecydowanej większości kobiet. Jest wynikiem współwystępowania kilku czynników:

• Przerostu komórek tłuszczowych (nadmiernego nagromadzenia tłuszczu w podskórnych komórkach tłuszczowych)
• Zaburzeń żylno-limfatycznych prowadzących do zatrzymania wody, czyli gromadzenia się płynu w tkankach
• Zaburzeń struktury sieci elastycznej skóry.

Te trzy czynniki częściowo wyjaśniają także typ cellulitu: pierwszy jest typowy dla cellulitu tłuszczowego, drugi dla cellulitu wodnego a trzeci dla cellulitu włóknistego.

Niektórzy refleksolodzy kierują refleksologię stóp przede wszystkim do kobiet z cellulitem wodnym, który charakteryzuje się słabym drenażem limfatycznym. Skóra, przeciążona płynami, staje się opuchnięta i pofałdowana. Refleksologia stóp nie jest jednak metodą przeznaczoną dla tego typu cellulitu: według refleksologów ma oddziaływać na kilku poziomach, ale nie wykazano, by mogła zmniejszyć retencję wody i w efekcie ograniczyć cellulit wodny. Praktycy proponują:

• Pracować nad ogólnym stanem relaksu, aby pomóc danej osobie się rozluźnić i poprzez stopy lepiej połączyć się ze swoim ciałem.
• Zastosować protokół, który praktykują niektórzy refleksolodzy: refleksolog będzie więc pracował na lewej stopie, na strefie refleksyjnej śledziony, która jest częścią tkanek limfatycznych. O tym, czym jest krążenie limfatyczne, piszemy w osobnym artykule.
• Na koniec pracować nad strefą nerek (odpowiednia strefa refleksyjna na każdej stopie).

Nie wykazano jednak, by praca nad tymi strefami miała jakikolwiek wpływ na układ limfatyczny, retencję wody czy cellulit.

Nie wykazano, by już dwie sesje refleksologii stóp – ani większa ich liczba – miały wystarczyć, by zauważyć efekty takie jak mniej ciężkie nogi, bardziej elastyczna i mniej obrzęknięta skóra czy mniej widoczny cellulit. Terapeuta zazwyczaj zaleci także inne działania higieniczno-dietetyczne jako uzupełnienie sesji: zbilansowana dieta, regularna aktywność fizyczna, odpoczynek, odpowiednie nawodnienie wodą.

Refleksologia, akupresura, akupunktura – czym się różnią?

Te metody często są ze sobą mylone, zwłaszcza gdy szukamy „punktów akupresurowych na cellulit”. Akupresura polega na uciskaniu palcami określonych punktów rozmieszczonych na całym ciele. Refleksologia stóp skupia się natomiast wyłącznie na strefach refleksyjnych stóp, na które oddziałuje się ręcznie.

Akupunktura wywodzi się z Tradycyjnej Medycyny Chińskiej, z której czerpie chińska szkoła refleksologii, ale jest odrębną dziedziną, wykonywaną za pomocą igieł. Jeśli chcesz wiedzieć, czego można się po niej spodziewać w kontekście skórki pomarańczowej, przeczytaj nasz artykuł o akupunkturze na cellulit. W razie problemów zdrowotnych lub ciąży przed jakąkolwiek sesją skonsultuj się z lekarzem.

Ograniczenia, przeciwwskazania i działania uzupełniające wobec refleksologii stóp

Na początku warto zaznaczyć, że nie istnieją badania kliniczne ani opracowania potwierdzające skuteczność refleksologii stóp, zarówno z punktu widzenia diagnostycznego, jak i terapeutycznego. Każdy może więc wyrobić sobie własną opinię na temat tej metody.
Ponadto, choć przeciwwskazań jest niewiele, refleksologii stóp należy unikać w przypadku:

• Schorzeń lub urazów w obrębie stóp i kostek, takich jak grzybica, rana czy kontuzja.
• Niedawnych i potwierdzonych problemów naczyniowych, takich jak zakrzepica żylna (znana także jako zapalenie żył).
• Chorób serca lub wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego.
• Pierwszego trymestru ciąży.
• Trwającej choroby zapalnej lub infekcyjnej.
• Choroby w fazie ostrej – półpasiec, dna moczanowa, astma, opryszczka…
• Poważnych zaburzeń psychicznych.

Na koniec, jak już wspomnieliśmy, sama refleksologia stóp nie może być traktowana jako metoda na cellulit: jej skuteczność w rozwiązaniu problemu cellulitu nie została potwierdzona. Aby uzupełnić codzienną pielęgnację, można rozważyć rutynę antycellulitową, taką jak nasz zestaw Maxi antycellulitowy:

• Nasz Peeling antycellulitowy służy do złuszczania martwych komórek z powierzchni naskórka.
• Nasza Bańka antycellulitowa i nasz Masażer do skórki pomarańczowej, aby wykonywać masaż każdego dnia. Bańka odtwarza technikę ugniatania i rolowania skóry (masaż antycellulitowy uznawany za klasykę), a masażer uzupełnia rutynę masażu.
• Nasze olejki do masażu, w tym olejek do masażu antycellulitowego (więcej olejków znajdziesz wśród naszych produktów antycellulitowych), ułatwiają wykonywanie masażu. Rutynę można też oprzeć na składnikach takich jak grejpfrut, ananas, bluszcz i zielona herbata.
• Nasz krem antycellulitowy Cryo, dostępny w kategorii produkty antycellulitowe, to niezbędnik, który warto mieć w łazience. Jest odpowiedni dla wszystkich typów cellulitu i można go stosować na wszystkie partie ciała. Wzbogacony o 3% kawy i zieloną kawę w stężeniu 2%.

Źródła

(1)    Schemat, www.betterbeingformation.com

Powiązane artykuły

• Olejek eteryczny z cyprysa: pochodzenie i zastosowanie
• Akupunktura a cellulit: co warto wiedzieć

Przydatne kategorie: Produkty antycellulitowe, Sposoby na cellulit.