Czym jest cellulit? Jak powstaje?

Na blogu często mówimy o cellulicie i o rozwiązaniach, które pomagają dbać o skórę na co dzień. Ale czy naprawdę wiesz, czym jest cellulit? Definicja, powstawanie nierówności skóry, rodzaje cellulitu, obszary, przyczyny, jego rozwój i związek z masą ciała… Proponujemy uporządkować wiedzę, aby lepiej poznać swojego przeciwnika!

Cellulit – czym właściwie jest?

Cellulit wynika ze zmiany struktury tkanek pod skórą, na poziomie zapasów tłuszczu. Zamiast gładkiej skóry pojawiają się wtedy mało estetyczne „grudki”, które mogą obejmować sporą część ciała, najczęściej nogi i pośladki, ale także ramiona i brzuch. Gdy mamy cellulit, w rzeczywistości komórki tłuszczowe zgromadziły zbyt dużo tłuszczu, przez co zwiększyły swoją objętość i zbiły się w skupiska. To zjawisko prowadzi do pojawienia się nierówności i nadaje skórze pofałdowany wygląd.

Cellulit to powszechne i niegroźne zjawisko, które występuje przede wszystkim u kobiet. Nierówności są skutkiem nadmiernego nagromadzenia komórek tłuszczowych, zwanych także adipocytami, które znajdują się w tkance podskórnej (powierzchownej warstwie skóry), w małych przedziałach (1). Gdy adipocyty zwiększają swoją liczbę i objętość, przedziały pęcznieją i przybierają wypukły kształt, przez co powierzchnia skóry staje się nierówna.

Cellulit a tkanka tłuszczowa – czym się różnią?

Te dwa pojęcia często się myli, ale nie oznaczają dokładnie tego samego. Tkanka tłuszczowa to zapasy zgromadzone w adipocytach i ma ją każdy. Cellulit nie oznacza natomiast określonej ilości tłuszczu. To pofałdowany wygląd, jaki przybiera powierzchnia skóry, gdy zmienia się struktura tych tkanek, jak opisaliśmy wyżej.

Cellulit nie jest więc wyłącznie kwestią wagi: ma go prawie każda kobieta, niezależnie od sylwetki. Wracamy do tego tematu niżej, w części poświęconej masie ciała.

Jak powstaje cellulit?

Kiedy magazynowanie adipocytów pod skórą (zwane lipogenezą) i zużywanie tłuszczu przez organizm pozostają w równowadze, rozmiar komórek tłuszczowych pozostaje prawidłowy. Natomiast gdy spożycie tłuszczu jest zbyt duże, komórki te ulegają przerostowi, co uciska naczynia krwionośne i limfatyczne oraz prowadzi do powstawania nierówności.

Różne rodzaje cellulitu

Czy wiesz, że istnieją różne rodzaje cellulitu? Zwykle dzieli się je na trzy typy, które czasem mogą występować jednocześnie. Jeśli nadal nie znasz swojego rodzaju cellulitu, czas to sprawdzić!

Cellulit wodny

Wiele kobiet się z nim zmaga: cellulit wodny wiąże się ze słabym krążeniem żylnym i zwykle towarzyszy mu zatrzymywanie wody oraz obrzęki. Struktura skóry przypomina skórkę pomarańczową nawet bez ściskania, tkanki są raczej opuchnięte, a skóra mniej elastyczna. To najmniej widoczny z trzech typów cellulitu. Może dotyczyć także szczupłych kobiet.

Dowiedz się więcej o cellulicie wodnym   

Cellulit tłuszczowy

Cellulit tłuszczowy zwykle wiąże się z niewłaściwą dietą i siedzącym trybem życia. Jest widoczny tylko wtedy, gdy ściśniesz skórę, lub w niektórych pozycjach, i nie jest bolesny.

Dowiedz się więcej o cellulicie tłuszczowym   

Cellulit włóknisty

Cellulit włóknisty to niestety ten rodzaj, który wymaga najwięcej cierpliwości. Taki cellulit jest raczej twardy w dotyku, a czasami nawet bolesny w niektórych miejscach. Jeśli odczuwasz ból, skonsultuj się z lekarzem lub innym specjalistą. Jest bardzo widoczny gołym okiem i ma wyraźnie pofałdowany wygląd. Chodzi o głęboko osadzone nierówności obecne w tkankach od dłuższego czasu. Potrzebne będą regularność i motywacja!

Jeśli nadal masz wątpliwości co do swojego rodzaju cellulitu, możesz również wykonać nasz test online w kilka minut!

Dowiedz się więcej o cellulicie włóknistym   

Jakie obszary najczęściej są objęte cellulitem?

Główne obszary dotknięte tym zjawiskiem to:
 icon-arrow-circle-right uda,
 icon-arrow-circle-right pośladki,
 icon-arrow-circle-right biodra,
 icon-arrow-circle-right brzuch,
 icon-arrow-circle-right górna część ramion,
 icon-arrow-circle-right kolana,
 icon-arrow-circle-right nogi

Główne przyczyny cellulitu

Połączenie kilku czynników może wyjaśniać przyczyny cellulitu. Najważniejsze z nich to kobiece wahania hormonalne pojawiające się na różnych etapach życia: dojrzewanie, stosowanie antykoncepcji, ciąża, menopauza itd. Cellulit nasila się również pod wpływem zaburzeń krążenia krwi i limfy, stylu życia, wieku, stresu oraz dziedziczności.

Choć nie stanowi zagrożenia dla zdrowia, jest uznawany za normalne zjawisko fizjologiczne. Może jednak powodować dyskomfort, miejscową bolesność i bardzo często bywa źródłem kompleksów (2).

Dowiedz się więcej o przyczynach cellulitu   

Kto jest narażony na cellulit i jak mu zapobiegać?

Prawie wszystkie kobiety (92%) mają cellulit, a niemal żaden mężczyzna… Niesprawiedliwe, prawda? Cellulit może mieć różne przyczyny: zbyt tłusta, słodka lub słona dieta, brak aktywności fizycznej, skłonność do zatrzymywania wody… Niemniej jednak hormony żeńskie i dziedziczność również wydają się odgrywać kluczową rolę: dojrzewanie, ciąża i terapie estrogenowe także mogą sprzyjać jego pojawianiu się. Palenie tytoniu to także jeden z często wymienianych czynników powstawania nierówności.

Aby zapobiegać cellulitowi lub zmniejszyć jego widoczność, możesz stosować kilka podstawowych zasad:

• Unikaj wysokiej temperatury (sauna, łaźnia parowa, bardzo gorąca kąpiel…) i codziennie bierz chłodne prysznice.
• Nie noś zbyt często butów na obcasie i zakładaj na zmianę płaskie obuwie.
• Ruszaj się w ciągu dnia i nie siedź dłużej niż dwie godziny bez rozruszania nóg.
• Wybieraj wygodne ubrania, które nie uciskają.
• Dostosuj swoją dietę: możesz jeść różnorodnie, ale stawiaj przede wszystkim na warzywa, białko i pełnoziarniste produkty skrobiowe, a ograniczaj cukier rafinowany, nadmiar soli i tłuszcze nasycone.
• Postaw na ukierunkowaną aktywność fizyczną: niektóre ćwiczenia mogą uzupełnić Twoją rutynę, jeśli wykonujesz je regularnie.
• Dbaj o siebie: to oznacza masaże z użyciem bańki Cellublue. Pamiętaj też o regularnym złuszczaniu skóry peelingiem do ciała i o stosowaniu ukierunkowanej pielęgnacji…

Różne stadia cellulitu

Oprócz różnych rodzajów cellulitu, istnieją także różne stadia w zależności od rozwoju skórki pomarańczowej. Cellulit, niezależnie od tego, czy jest włóknisty, wodny czy tłuszczowy, nie pojawia się z dnia na dzień: to raczej mniej lub bardziej długotrwały proces, który przebiega przez kilka głównych etapów (czyli stadiów).
Klasyfikacja cellulitu opiera się zazwyczaj na kilku definicjach: albo tej autorstwa „Nurnberger & Muller”, którzy jako pierwsi naukowcy zaproponowali klasyfikację cellulitu (w 1978 roku), albo na przykład tej zaproponowanej przez dermatolog Doris Hexsel, która w 2009 roku przedstawiła nowy sposób klasyfikowania cellulitu („Cellulite Severity Scale”, zwany także „CSS”).

Stadium, poziom czy etap cellulitu – o czym właściwie mowa?

W zależności od źródła mówi się o „stadium”, „poziomie”, „etapie” albo „stopniu” cellulitu. Wszystkie te określenia oznaczają zaawansowanie zmian, ale niekoniecznie na tej samej skali. Klasyfikacja Nurnbergera-Mullera obejmuje 4 poziomy, od 0 do 3. Skala Doris Hexsel przyznaje od 0 do 15 punktów: cellulit łagodny, umiarkowany lub nasilony. Z kolei klasyczny przebieg, opisany niżej, dzieli się na 4 etapy, od 1 do 4.

Określenie „cellulit 3. stopnia” czy „cellulit 4. stopnia” może więc oznaczać coś innego w zależności od skali. Zawsze warto sprawdzić, o jaką klasyfikację chodzi.

Klasyfikacja Nurnbergera-Mullera

Klasyfikacja Nurnbergera-Mullera jest najczęściej stosowana, ponieważ opiera się po prostu na ocenie cellulitu gołym okiem. Wyróżnia się w niej 4 etapy (od 0 do 3), które odpowiadają coraz wyraźniejszemu cellulitowi.

Stadium / Poziom 0 cellulitu

Brak nierówności i widocznych zmian na powierzchni skóry w pozycji stojącej lub leżącej, a także po ściśnięciu skóry.

Stadium / Poziom 1 cellulitu

Brak nierówności i widocznych zmian na powierzchni skóry w pozycji stojącej lub leżącej. Ale gdy ściśniesz skórę, pojawiają się nierówności (nagromadzenia tłuszczu w tkankach).

Stadium / Poziom 2 cellulitu

Pofałdowanie pojawia się samoistnie w pozycji stojącej, ale nie zawsze wtedy, gdy leżysz. Efekt skórki pomarańczowej jest wyraźnie widoczny gołym okiem, bez potrzeby manipulowania skórą.

Stadium / Poziom 3 cellulitu

Nierówności są widoczne samoistnie zarówno w pozycji stojącej, jak i leżącej. Cellulit jest wyraźnie zauważalny gołym okiem bez żadnej manipulacji. Skóra przypomina „skórkę pomarańczową” z wyraźnie uniesionymi obszarami.

Klasyfikacja Doris Hexsel

To zupełnie inne podejście: tutaj klasyfikacja opiera się na liczbie punktów przyznanych Twojemu cellulitowi: wykonywane jest bardzo dokładne zdjęcie (rezonansem magnetycznym), a następnie lekarz odpowiada na 5 dość technicznych pytań (ostatnie z nich jest nieco szczególne, ponieważ opiera się na klasyfikacji Nurnbergera-Mullera, co oznacza, że klasyfikacja Doris Hexsel jest w pewnym stopniu od niej zależna).
Po udzieleniu odpowiedzi na te pytania, na które może odpowiedzieć wyłącznie lekarz (konieczne jest zdjęcie metodą rezonansu magnetycznego, więc nie da się wykonać tego testu samodzielnie), przyznaje się liczbę punktów od 0 do 15. Od 1 do 5 punktów: cellulit łagodny, od 6 do 10 punktów: cellulit umiarkowany, od 11 do 15 punktów: cellulit nasilony.
Również tutaj, gdy ktoś mówi o „nasilonym cellulicie”, warto dobrze sprawdzić, jakiej skali używa.

Najczęściej spotykany klasyczny przebieg kliniczny cellulitu

Często myli się rozwój cellulitu z jego klasyfikacją. Istnieją dziesiątki sposobów opisywania rozwoju cellulitu, podczas gdy dobrze udokumentowane sposoby jego klasyfikowania są tylko 2. Poniżej przedstawiamy klasyczny przebieg rozwoju cellulitu: mówimy raczej o „etapach” niż o „poziomach”.

Stadium / Etap 1 cellulitu

Skóra nie jest jeszcze widocznie zmieniona, ale pod nią już zachodzą zmiany. Ten pierwszy etap nie jest więc jeszcze dostrzegalny gołym okiem! Dokładniej mówiąc, zwiększa się objętość komórek tkanki tłuszczowej w zajętym obszarze, co jest spowodowane nagromadzeniem tłuszczu w tym miejscu. Nie występują jeszcze zaburzenia krążenia (na poziomie krwi) ani zmiany w tkankach, a jedynie niewielkie rozszerzenie drobnych żył w tkance tłuszczowej. Nie pojawia się ból. Na obrazie termicznym tej strefy skóry można zauważyć tzw. „nakrapiany” obraz, który odzwierciedla wzrost temperatury z powodu rozwijającego się obrzęku (uciskającego naczynia, a więc podnoszącego temperaturę).

Stadium / Etap 2 cellulitu

Skórka pomarańczowa jeszcze się nie pojawia, ale przy bliższym przyjrzeniu się skóra jest miejscami bledsza i mniej elastyczna (oznaka słabszego krążenia: zjawiska silnie związanego z cellulitem).
Komórki tłuszczowe stają się nieco bardziej wypełnione tłuszczem, a te położone głębiej zaczynają przechodzić ten sam proces. Krew i limfa (wodnisty płyn otaczający komórki) napotykają utrudniony przepływ. Dochodzi do większego „obrzęku” komórek tłuszczowych, a płyny mają tendencję do gromadzenia się. Naturalne działanie hormonów kobiecych zwiększa ilość płynów ustrojowych, co powoduje dodatkowy obrzęk. Antykoncepcja i ciąże, pod wpływem działania hormonów, powodują puchnięcie tkanek i nasilają zmiany. W skórze można już wyczuć nierówności podczas badania dotykiem, ale nadal nie występuje ból. W termografii „nakrapiany” obraz jest znacznie bardziej widoczny i charakterystyczny.

Stadium / Etap 3 cellulitu

Dochodzi do dezorganizacji tkanek i pojawienia się nierówności, które mimo swojej głębokości są dostrzegalne jako nieregularności na powierzchni skóry, nawet bez badania dotykiem. Nierówności stają się jeszcze bardziej widoczne po ściśnięciu skóry, a w dotyku skóra może wydawać się bardziej ziarnista i mniej gładka.
Zwykle zaczyna się włóknienie: czyli twardnienie tkanki (tam, gdzie znajdują się włókna), a krążenie staje się jeszcze bardziej zaburzone. Mogą pojawić się mikrowariksy. Skóra przybiera wygląd podobny do „skórki pomarańczowej”. Pojawia się wtedy uczucie ciężkości i zmęczenia nóg (przypomnijmy, że cellulit wiąże się z miejscowymi zaburzeniami funkcjonalnymi krążenia na poziomie skóry i tkanki tłuszczowej, a na tym etapie krążenie w tkance tłuszczowej jest już problematyczne).

Stadium / Etap 4 cellulitu

To ostatni etap rozwoju cellulitu, w którym cellulit, głęboko osadzony, jest stale widoczny. Jest wyraźnie wyczuwalny w dotyku i może nawet stać się bolesny!
Nieregularny obrzęk komórek tłuszczowych nasila się, tkanka staje się twardsza (włóknienie), a krążenie krwi jest silnie zaburzone. Na tym etapie cellulit jest twardy, a skóra „błyszcząca”, o pikowanym wyglądzie. Nogi stają się ciężkie, opuchnięte, bolesne, a uczucie zmęczenia często pojawia się nawet bez wysiłku.

Czy masa ciała ma wpływ na cellulit?

Wokół cellulitu krąży wiele mitów. A jeden z najczęstszych mówi, że jeśli mamy cellulit, to przede wszystkim dlatego, że zmagamy się z nadwagą i powinnyśmy przejść na dietę, aby schudnąć! Jak widzieliśmy wyżej, cellulit jest przede wszystkim spowodowany zmianą struktury tkanek, zaburzeniem wpływającym na nasze zapasy tłuszczu.

Choć rzeczywiście chodzi o nagromadzenie tkanki tłuszczowej, pojawienie się cellulitu nie zawsze ma jednak związek z masą ciała. Prawie wszystkie kobiety mają cellulit, nawet te bardzo szczupłe: może dotyczyć każdej sylwetki.

Niezależnie od rodzaju cellulitu i stadium jego rozwoju, możesz włączyć masaż ugniatająco-rolujący do swojej rutyny, aby zadbać o skórę. Ta technika jest dość trudna do wykonania ręcznie, natomiast możesz użyć bańki Cellublue! Dzięki efektowi zasysania odtwarza ona ruchy masażu ugniatająco-rolującego i towarzyszy Ci podczas codziennych sesji masażu.

Dowiedz się więcej o WSZYSTKICH sposobach na cellulit   

Źródła i odniesienia

(1) Rawlings, A. V. (2006), Cellulite and its treatment. International Journal of Cosmetic Science, 28: 175-190. doi:10.1111/j.1467-2494.2006.00318.x
(2) Angehrn F, Kuhn C, Voss A. Can cellulite be treated with low-energy extracorporeal shock wave therapy?. Clin Interv Aging. 2007;2(4):623-30. PMC2686339
Cellulite: Classification and Scoring – Doris Hexsel, Camile L. Hexsel, and Fernanda Naspolini Bastos
 

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest cellulit?

Cellulit to zmiana struktury tkanek znajdujących się pod skórą, na poziomie zapasów tłuszczu. Nadaje skórze pofałdowany wygląd, nazywany „skórką pomarańczową”. To powszechne i niegroźne zjawisko, występujące głównie u kobiet. Mechanizm jego powstawania opisujemy w części „Cellulit – czym właściwie jest?”.

Skąd się bierze cellulit?

Zwykle nakłada się na siebie kilka czynników. Najważniejsze z nich to kobiece wahania hormonalne (dojrzewanie, tabletki antykoncepcyjne, ciąża, menopauza). Znaczenie mają też dziedziczność, wiek, stres i styl życia: zbyt tłusta, słodka lub słona dieta, mała aktywność fizyczna, palenie papierosów. Szczegóły znajdziesz w części o przyczynach cellulitu.

Jakie są rodzaje cellulitu?

Zwykle wyróżnia się trzy rodzaje cellulitu, które czasem występują jednocześnie. Cellulit wodny często wiąże się z zatrzymywaniem wody. Cellulit tłuszczowy ma związek z dietą i siedzącym trybem życia. Cellulit włóknisty jest twardszy w dotyku i obecny od dłuższego czasu.

Jak rozpoznać, jaki mam cellulit?

Przy cellulicie wodnym skórka pomarańczowa jest widoczna nawet bez ściskania skóry, a tkanki są raczej opuchnięte. Cellulit tłuszczowy widać dopiero po ściśnięciu skóry lub w niektórych pozycjach. Cellulit włóknisty jest twardy i bardzo widoczny. Pomocny może być nasz test online. Jeśli odczuwasz ból, skonsultuj się z lekarzem.

Powiązane artykuły

• Sprawdź swoją wiedzę o cellulicie!
• Cellulit: mój plan działania
• Cellulit: 11 rzeczy, których nie wiedziałaś
• Jak stosować wrap wyszczuplający Cellublue na uda?
• 5 rzeczy, których (być może) nie wiesz o cellulicie!
• Wyraźny cellulit: przyczyny i czynniki ryzyka

Przydatne kategorie: Wszystko o cellulicie.