Dlaczego warto zacząć domowy drenaż limfatyczny?

Uczucie ciężkości to dla wielu osób codzienność. Każdego wieczoru scenariusz jest ten sam: opuchnięte kostki, ciężkie nogi i dyskomfort, zwłaszcza po wielu godzinach na stojąco lub na siedząco. Tym dolegliwościom często towarzyszy tak zwany cellulit wodny, który nadaje skórze pofałdowany wygląd. Wiele osób sięga wtedy po drenaż limfatyczny, czyli delikatną technikę masażu. Na czym dokładnie polega? I czy da się wykonać coś podobnego samodzielnie, w domu?

Czym jest drenaż limfatyczny?

1- Krótkie przypomnienie anatomiczne

Limfa to bezbarwny płyn, który krąży w całym organizmie w sieci naczyń równoległej do układu krwionośnego. Zbiera część płynu śródmiąższowego wraz z resztkami komórkowymi i transportuje niektóre produkty przemiany materii do węzłów chłonnych, które biorą udział w ich usuwaniu. To część naturalnych mechanizmów usuwania odpadów przez organizm. Limfa jest także „nośnikiem” białych krwinek, dlatego odgrywa rolę w odporności.

Główna różnica między układem krwionośnym a limfatycznym polega na tym, że pierwszy działa dzięki pompie, czyli sercu, podczas gdy drugi jej nie ma. Dlatego przepływ limfy pobudzany jest przede wszystkim przez skurcze mięśni i pulsację sąsiednich tętnic. U osób prowadzących siedzący tryb życia ten ruch jest jednak słabiej stymulowany. A ponieważ działa też grawitacja, zdarza się, że płyn gromadzi się w dolnych partiach ciała. Związek między krążeniem a cellulitem budzi zresztą wiele pytań. W tym kontekście często mówi się o drenażu limfatycznym.

2- Na czym polega drenaż limfatyczny

To delikatna technika masażu, oparta na powolnych, lekkich i precyzyjnych ruchach. Często proponuje się ją w przypadku uczucia ciężkich nóg, zatrzymywania wody czy cellulitu wodnego, a w ramach leczenia także niektórych obrzęków. Drenaż limfatyczny opiera się na dwóch zasadach:

• Na samym początku sesji wykonuje się delikatny ucisk w okolicach węzłów chłonnych.
• Następnie wykonuje się powolne i precyzyjne ruchy (pompowanie, wygładzanie), zawsze w tym samym kierunku – w stronę węzłów chłonnych i serca.

Drenaż limfatyczny można wykonywać manualnie lub przy użyciu urządzenia (presoterapia). W praktyce presoterapię należy traktować raczej jako uzupełnienie manualnego drenażu limfatycznego, ponieważ precyzyjnych ruchów dłoni nie da się zastąpić działaniem maszyny.

Kiedy stosuje się drenaż limfatyczny?

Stosuje się go w dwóch różnych kontekstach: medycznym i estetycznym.

W kontekście medycznym drenaż limfatyczny zleca lekarz, a wykonuje go specjalista, najczęściej fizjoterapeuta, w przypadku niektórych zaburzeń. To lekarz ocenia, czy jest on wskazany w Twoim przypadku.

Bywa też proponowany przy uczuciu ciężkich nóg czy zatrzymywaniu wody.

Jeśli dyskomfort dotyczy raczej brzucha, przyczyny wzdęć omawiamy w osobnym artykule.

W kontekście estetycznym drenaż limfatyczny również cieszy się dużą popularnością. Wykorzystuje się go głównie do:

• Pielęgnacji twarzy: wykonywany delikatnie, stanowi element rytuału urody i chwilę relaksu.
• Pielęgnacji skóry skłonnej do cellulitu (termin medyczny: powierzchowna lipodystrofia): drenaż jest elementem tej pielęgnacji, zwłaszcza przy cellulicie wodnym, związanym z zatrzymywaniem wody.

Warto zaznaczyć, że drenaż limfatyczny jest przeciwwskazany w przypadku gruźlicy, potwierdzonej zakrzepicy (lub zapalenia żył), zapalenia naczyń limfatycznych, róży (infekcji skóry), obrzęku lub niewydolności serca, niedociśnienia tętniczego, nadczynności tarczycy, astmy, niewydolności nerek, ostrych infekcji, nieoperowanych nowotworów złośliwych czy obfitych miesiączek. W każdym przypadku przed zabiegiem zapytaj o zdanie lekarza.

Gdzie wykonać drenaż limfatyczny?

W praktyce są dwa przypadki:

• Jeśli drenaż limfatyczny jest zalecany w celach terapeutycznych, powinien zostać przepisany przez lekarza. Wówczas wykonywany jest w placówce medycznej (najczęściej w gabinecie fizjoterapii). Na podstawie skierowania może być częściowo refundowany przez ubezpieczenie zdrowotne.
• Jeśli drenaż limfatyczny wykonywany jest w celach estetycznych, w salonie, nie jest refundowany przez ubezpieczenie zdrowotne. Warto też zwrócić uwagę na kompetencje osoby wykonującej zabieg. Najlepiej wcześniej upewnić się, że została przeszkolona w tej technice.

Warto zaznaczyć, że pojedynczy drenaż limfatyczny rzadko wystarcza. Najlepiej wykonać ich kilka, na przykład od 5 do 10 sesji w formie kuracji, a ich częstotliwość ustalić ze specjalistą.

Czy można wykonać drenaż limfatyczny w domu?

Manualny drenaż limfatyczny to bardzo specyficzna technika, która wymaga odpowiedniego przeszkolenia. Istnieje też kilka metod, takich jak metoda dr. Voddera, twórcy drenażu, oparta na ruchach okrężnych i pompujących, czy metoda dr. Leduca, obejmująca manewry przywołujące i resorpcyjne.

Dlatego nie da się samodzielnie wykonać prawdziwego drenażu limfatycznego, zgodnie z zasadami, w domu. Istnieją jednak techniki automasażu, które są do niego częściowo zbliżone i wykonywane delikatnie mogą znaleźć miejsce w pielęgnacji skóry skłonnej do cellulitu wodnego.

1- Bańka

Można na przykład pomyśleć o użyciu bańki antycellulitowej (jak nasze bańki manualna i elektryczna), która odtwarza inną metodę masażu antycellulitowego, czyli masaż ugniatająco-rolujący. Jeśli masz skłonność do cellulitu wodnego, regularne masowanie skóry bańką (po wcześniejszym nałożeniu olejku do masażu, jak nasz!) może być ciekawym elementem pielęgnacji. Ruchy i obszary masażu dobieraj zgodnie z instrukcją użytkowania bańki.

2- Szczotkowanie na sucho

To druga metoda, która jest zbliżona do domowego drenażu limfatycznego i którą łatwo wprowadzić na co dzień. Szczotkowanie na sucho polega na szczotkowaniu suchej skóry szczotką ręczną (jak nasza szczotka do masażu na sucho) w celu jej złuszczania. Wykonuje się je ruchami okrężnymi i wygładzającymi, zgodnie z instrukcją użytkowania szczotki. Sprawia, że skóra jest gładsza w dotyku, i daje przyjemne uczucie jędrności. Wykonywane regularnie może znaleźć miejsce w pielęgnacji skóry skłonnej do cellulitu.

3- Gua Sha

Technika Gua Sha to tradycyjna metoda pielęgnacyjna stosowana w Tradycyjnej Medycynie Chińskiej, która polega na masowaniu skóry ruchami „skrobania” za pomocą odpowiedniego narzędzia. Dziś to akcesorium nazywa się Gua Sha i pozwala wykonywać domowy automasaż ciała. Trzeba jednak pamiętać o kilku zasadach:

• Należy wybrać Gua Sha odpowiednie do masażu ciała. Tak jest na przykład w przypadku naszego Gua Sha do ciała, którego ergonomiczny kształt ułatwia trzymanie. Jego różne krawędzie (wypukła, wklęsła i płaska, delikatnie ząbkowane) są dopasowane do różnych krzywizn ciała.
• Masaż Gua Sha należy wykonywać na skórze wcześniej pokrytej olejkiem do masażu.
• Zanim zaczniesz masaż, przeczytaj instrukcję użytkowania dołączoną do Gua Sha i przestrzegaj wskazówek dotyczących ruchów i obszarów masażu.
• Należy trzymać się określonego protokołu masażu, ponieważ automasaż Gua Sha powinien być wykonywany w konkretnej kolejności i kierunku. Do naszych akcesoriów zawsze dołączamy wskazówki masażu i nasze Gua Sha nie jest tu wyjątkiem!
• Zakończ sesję zgodnie z instrukcją użytkowania.

Jak widzisz, wykonanie prawdziwego manualnego drenażu limfatycznego samodzielnie w domu nie jest możliwe. Jeśli jednak zmagasz się z cellulitem lub uczuciem ciężkich nóg, możesz bez problemu wykonywać automasaż samodzielnie i podarować sobie chwilę relaksu. Natomiast jeśli odczuwasz silny dyskomfort lub wyraźne, utrzymujące się obrzęki (obrzęk limfatyczny), najlepiej skonsultować się z lekarzem. Pokieruje Cię do specjalisty (medycyna naczyniowa, angiologia) lub do fizjoterapeuty.

Najczęściej zadawane pytania

Czy można samodzielnie zrobić drenaż limfatyczny?

Prawdziwego manualnego drenażu limfatycznego nie, bo wymaga on przeszkolenia. Automasaż bańką, szczotkowanie na sucho czy masaż Gua Sha czerpią jednak z niego inspirację i można je wykonywać w domu, delikatnie, zgodnie z kierunkiem wskazanym dla każdej metody.

Kto wykonuje drenaż limfatyczny?

W celach terapeutycznych specjalista, najczęściej fizjoterapeuta, na zlecenie lekarza. W celach estetycznych osoba pracująca w salonie – warto sprawdzić, jakie ma przeszkolenie.

Czy drenaż limfatyczny jest dla każdego?

Niekoniecznie: przed zabiegiem zapytaj o zdanie lekarza.

Powiązane artykuły

• Drenaż limfatyczny: jaki ma wpływ na cellulit?
• Tenis a cellulit – prawda czy mit?
• 6 rodzajów automasażu nóg
• Ventouse Cellublue – jak działa na cellulit?

Przydatne kategorie: Masaż antycellulitowy, Sposoby na cellulit.