Mniszek lekarski: skład i sposoby spożywania

Wszystkie znacie tę roślinę, która zakwita na łąkach i trawnikach wraz z nadejściem cieplejszych dni. Mniszek, często uznawany przez ogrodników za chwast, ma jednak wiele zalet. Jak go rozpoznać, które jego części są jadalne, do czego tradycyjnie się go wykorzystuje i jak włączyć go do codziennego menu? Aby się tego dowiedzieć, przeczytajcie dalej…

Czym jest mniszek lekarski?

Nie powinno się mówić o jednym mniszku, lecz o mniszkach, ponieważ termin ten odnosi się do bardzo wielu roślin o żółtych kwiatach. „Prawdziwe” mniszki to te, które należą do rodzaju Taraxacum i wyróżniają się:

• pustą łodygą;
• mocno ząbkowanymi liśćmi (stąd alternatywna nazwa lwi ząb);
• mlecznym sokiem (biała, lepka substancja wypływająca z łodyg po ich przecięciu);
• owocami (niełupkami, czyli małymi nasionami zwieńczonymi puszystym pióropuszem, które z przyjemnością rozsiewamy, dmuchając na nie).

Mniszek jest wykorzystywany od starożytności, zarówno w tradycyjnym zastosowaniu, jak i w kuchni. Grecy używali już jego mlecznego soku, a Persowie go jedli, porównując go do cykorii. Można odnieść wrażenie, że ta roślina, zbyt często uznawana za zwykły chwast, skrywa wiele zalet…

Zaleta nr 1 mniszka: roślina jadalna od kwiatu aż po korzeń

W mniszku jadalne jest wszystko!

• Pąki kwiatowe można zakonserwować w occie i jeść jak kapary.
• Kwiaty wykorzystuje się do wielu przetworów, w tym do Cramaillotte, pysznej słodkiej galaretki typowej dla Burgundii, lub Dandelion Wine, rodzaju angielskiego piwa przygotowywanego z wody, miodu, drożdży i kwiatów mniszka.
• Liście są bardzo cenione w kuchni, mimo lekko gorzkiego smaku. Trochę przypominają rukolę.
• Korzenie, mniej znane, są równie jadalne. W Japonii są cenione i spożywane smażone z sosem sojowym.

Poza walorami smakowymi mniszka zwraca się uwagę również na jego skład:

• liście zawierają wiele składników odżywczych , w tym prowitaminę A , witaminę C i witaminę E , a także polifenole , czyli związki chemiczne naturalnie występujące w wielu roślinach;
• zawierają także witaminę K;
• zawierają również minerały, zwłaszcza potas, często wymieniany przy zatrzymywaniu wody, a także magnez i żelazo oraz wapń i fosfor;
• kwiaty, podobnie jak liście, zawierają polifenole i kwasy fenolowe.

Mniszek to zatem produkt spożywczy wart ponownego odkrycia, który zasługuje na lepsze poznanie (i częstsze wykorzystywanie w kuchni).

Zaleta nr 2: wymowna nazwa ludowa

Nie bez powodu we Francji roślinę tę nazywa się czasem ludowo „sikaniem do łóżka”! W rzeczywistości ta nazwa nawiązuje do tego, że tradycyjnie przypisuje się jej działanie moczopędne. Warto też wspomnieć o obecności potasu w liściach. Przy zatrzymywaniu wody, infekcjach dróg moczowych, skłonności do tworzenia się kamieni nerkowych, a także w przypadku potwierdzonej niewydolności nerek lub kolki nerkowej należy jednak zachować ostrożność i stosować go wyłącznie po konsultacji z lekarzem lub ze specjalistą. Warto zaznaczyć, że dotyczy to również osób, które mają dolegliwości związane z reumatyzmem i artrozą.

Zaleta nr 3: gorzka roślina dobrze znana zielarzom

Kolejna zaleta mniszka: należy on do roślin gorzkich, podobnie jak karczoch czy cykoria, które często pojawiają się w książkach zielarskich, w rozdziałach o wątrobie i pracy pęcherzyka żółciowego. Jego młode liście znajdują także miejsce w lżejszym menu po okresie obfitych posiłków, na przykład po świętach końca roku. Aby dowiedzieć się więcej, przeczytaj też nasz artykuł o tym, czym jest detoks. Przy utrzymujących się trudnościach trawiennych porozmawiaj z lekarzem.

Zaleta nr 4: wyrazisty smak i błonnik

W zakresie trawienia najbardziej znaną właściwością mniszka jest jego gorzki smak. Roślina zawdzięcza go taraksynie. Ponadto na uwagę zasługuje obecność inuliny (czyli błonnika szczególnie obecnego w korzeniach mniszka), którą znajdziemy także w cykorii czy słoneczniku bulwiastym. Błonnik mniszka jest ceniony w kuchni, jednak jeśli często odczuwasz wzdęcia, wprowadzaj błonnik do jadłospisu stopniowo. Jeśli dyskomfort ze strony jelit lub całego układu trawiennego się utrzymuje, skonsultuj się z lekarzem.

Zaleta nr 5: a co z glikemią i cholesterolem?

Pozostańmy przy sferze trawiennej: mniszek wyróżnia się różnymi substancjami zawartymi w roślinie, zwłaszcza luteoliną, terpenami, kwasami (cykoriowym, chlorogenowym) oraz wspomnianą wcześniej taraksyną i fitosterolami. Substancje te budzą zainteresowanie badaczy w kontekście poziomu glukozy we krwi i poziomu cholesterolu we krwi, jednak jak dotąd nie można przypisać tej roślinie żadnego działania. W przypadku cukrzycy lub podwyższonego poziomu cholesterolu zawsze skonsultuj się z lekarzem. Więcej wskazówek dotyczących zdrowego stylu życia znajdziesz w naszym artykule o naturalnym podejściu do odchudzania.

Jak spożywać mniszek?

Są na to dwa sposoby: albo jeść mniszek w jego naturalnej postaci, albo postawić na suplementy diety wytwarzane z kwiatów, liści i/lub korzeni mniszka.

Jeśli chodzi o pierwszą opcję, możecie śmiało samodzielnie zbierać mniszek na łonie natury. Wybierajcie miejsca mało zanieczyszczone, najlepiej na wsi. Warto też wiedzieć, że najlepszy moment na zbiór liści i korzeni to wiosna, przed kwitnieniem. Kwiaty można natomiast zbierać zarówno młode (w formie pąków), jak i dojrzałe (na przykład do sałatek lub przygotowania domowych naparów ).

Druga opcja zakłada, że dobrze wybierzecie swoje suplementy diety. W tym celu najlepiej spojrzeć na skład: kapsułki lub tabletki powinny zawierać odpowiednią ilość mniszka. Tak jest na przykład w przypadku naszych kapsułek roślinnych: to wegańska kompozycja oraz połączenie 7 roślin w jednej formule:

• Garcinia cambogia, ketonów malinowych i ananasa, cenionych w wielu formułach roślinnych (przeczytaj też nasz artykuł o roślinach, które warto znać);
• ascophyllum, algi (przeczytaj też nasz artykuł o tym, jak odzyskać prawidłową masę ciała);
• karczocha, kopru włoskiego i mniszka, cenionych także za ich walory smakowe w kuchni.

Kapsułki przyjmuje się w ramach 30-dniowej kuracji. A jeśli chcesz połączyć kilka produktów, pomyśl o naszej 30-dniowej kuracji: łączy ona kilka naszych różnych suplementów diety, w tym te kapsułki. Jeśli interesuje cię bardziej płaski brzuch, więcej wskazówek znajdziesz w naszym artykule o tym, jak uzyskać bardziej płaski brzuch.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie właściwości ma mniszek lekarski?

Mniszek to przede wszystkim roślina jadalna: jeść można pąki, kwiaty, liście i korzenie. Liście zawierają witaminy, składniki mineralne i polifenole. Tradycyjnie wykorzystywano go także w kontekście trawienia. W sprawach zdrowotnych zawsze zasięgnij porady lekarza lub innego specjalisty.

Które części mniszka są jadalne?

W mniszku jadalne jest wszystko. Pąki kwiatowe można zakonserwować w occie i jeść jak kapary. Z kwiatów przygotowuje się Cramaillotte, czyli burgundzką galaretkę, albo napary. Liście o lekko gorzkim smaku świetnie sprawdzają się w sałatkach, a korzenie można jeść smażone.

Kiedy i gdzie zbierać mniszek?

Najlepszy moment na zbiór liści i korzeni to wiosna, przed kwitnieniem. Kwiaty można zbierać zarówno młode, w formie pąków, jak i dojrzałe. Wybieraj miejsca mało zanieczyszczone, najlepiej na wsi, z dala od dróg.

Czy mniszek jest dla każdego?

Jeśli masz problemy zdrowotne, zwłaszcza z nerkami, przyjmujesz leki lub jesteś w ciąży, przed regularnym spożywaniem mniszka lub sięgnięciem po suplement diety skonsultuj się z lekarzem lub innym specjalistą.

Powiązane artykuły

• Moja poranna rutyna: sylwetka i cellulit
• Odżywianie a cellulit: 6 wskazówek bez diety
• Dieta sokowa: na czym polega, skutki uboczne i jak zacząć

Przydatne kategorie: Sposoby na wyszczuplenie, Wyszczuplanie.