Jak uniknąć rozstępów w trakcie i po ciąży

Jeśli oczekujesz szczęśliwego wydarzenia, dobrze wiesz, że ciąża, choć jest synonimem wielkiej radości, wiąże się także z codziennymi drobnymi dolegliwościami. Wśród nich są problemy skórne: suchość skóry lub – przeciwnie – wypryski trądzikowe, maska ciążowa, swędzenie… i możliwe rozstępy. O nie, tylko nie te pręgi, obiecałaś sobie! Jeśli chcesz wiedzieć wszystko o rozstępach w trakcie i po ciąży, jesteś we właściwym miejscu!

Czym są rozstępy?

Rozstępy to zmiany skórne spowodowane zbyt gwałtownym i zbyt intensywnym rozciąganiem włókien elastycznych skóry. Tkanka łączna głębokiej warstwy skóry właściwej składa się z wielu włókien, które zapewniają skórze wytrzymałość (kolagen) i zdolność do rozciągania (elastyna). Jednak gdy są poddawane silnemu rozciąganiu, włókna te mogą pękać. Widocznym skutkiem tych uszkodzeń są rozstępy.

Rozstępy przypominają mniej lub bardziej cienkie linie, czasem bardzo zagłębione, a ich kolor zależy od tego, jak są świeże (różowe, czerwone lub fioletowe w fazie zapalnej, a następnie białe po wygojeniu). Nie są bolesne, są miękkie w dotyku i trudno je zredukować. Dlaczego? Gdy włókna kolagenu i elastyny pękną, nie „naprawiają się”. Skóra po prostu wytwarza nowe włókna elastyczne, często cieńsze niż poprzednie…

Dlaczego rozstępy pojawiają się w czasie ciąży?

W czasie pierwszej ciąży 50 do 70% kobiet zauważa pojawienie się rozstępów. Ich występowanie można wyjaśnić kilkoma przyczynami.

1. Najbardziej oczywista: przyrost masy ciała

To naturalne, że kobieta w ciąży będzie stopniowo przybierać na wadze z miesiąca na miesiąc. Szybki wzrost dziecka w brzuchu przyszłej mamy sprawia, że skóra jest poddawana stałemu i intensywnemu rozciąganiu. Czasem skóra właściwa to wytrzyma. Czasem nie. W takim przypadku rozstępy pojawią się na skórze brzucha zaokrąglonego brzucha kobiety w ciąży. Nie ma tu reguły, ale wydaje się, że młoda i jasna skóra może być bardziej narażona.

Ciąża czasem wiąże się także z przyrostem masy ciała w okolicy bioder i ud. W efekcie rozstępy mogą pojawić się również w tych miejscach.

Wreszcie piersi kobiety w ciąży i/lub karmiącej również zwiększają swoją objętość. Przyczyną są:

• Gruczoły piersiowe, które powiększają się, przygotowując się do produkcji mleka.
• Przewody mleczne, które transportują mleko z gruczołów piersiowych do brodawek, mnożą się.
• Krążenie krwi i limfy, które zapewnia prawidłowe funkcjonowanie gruczołów piersiowych, nasila się.

Tymczasem skóra piersi, bardzo cienka i delikatna, może być szczególnie obciążona przez ten nagły wzrost objętości… i miejscami nie wytrzymać. Dlatego pojawienie się rozstępów na piersiach u kobiet w ciąży i/lub karmiących jest zjawiskiem powszechnym.

2. Szczególny przypadek rozstępów ciążowych na brzuchu

Jak już wspomniano, w kwestii rozstępów ciążowych niesprawiedliwość jest powszechna. Bardzo trudno stwierdzić, czy u danej kobiety rozstępy się pojawią, czy nie. Co więcej, rozstępy ciążowe na brzuchu często pojawiają się od 5^. miesiąca ciąży. Początek ciąży również nie jest wolny od ryzyka, ale napięcie skóry brzucha narasta z miesiąca na miesiąc, osiągając swój „szczyt” w 9^. miesiącu. Dlatego tak ważne jest stosowanie olejku przeciw rozstępom, aby zapobiegać ich pojawianiu się.

Ponadto rozstępy na brzuchu mogą pojawić się po porodzie, a nawet pod koniec okresu karmienia piersią. Jeśli chodzi o ich lokalizację, rozciągają się głównie od wzgórka łonowego do pępka i czasem mogą obejmować także okolice boczków.

Co technicznie dzieje się w czasie ciąży ? Przyrost masy ciała zlokalizowany w obrębie brzucha wynika przede wszystkim z rozwoju płodu w macicy matki. Ale znaczenie mają także inne czynniki: masa łożyska, pępowiny, błon płodowych i płynu owodniowego. Do tego dochodzi znaczne powiększenie macicy, możliwe miejscowe zatrzymanie wody oraz odkładanie tkanki tłuszczowej. Pod takim ciężarem, któremu towarzyszy silny nacisk i możliwe ruchy dziecka, skóra brzucha jest mocno obciążona. I chociaż kobiece hormony w tym czasie sprzyjają nawilżeniu skóry i rozluźnieniu mięśni gładkich, zmiana ciała jest tak duża, że skóra może nie wytrzymać.

A co z okresem po porodzie ? Tak, rozstępy na brzuchu mogą pojawić się także po ciąży! Ich występowanie jest wieloczynnikowe:

• nagłe wiotczenie skóry jest dużym obciążeniem dla skóry właściwej. Napięcie wywierane na włókna elastyczne ustaje gwałtownie, co wyraźnie osłabia skórę właściwą;
• okres połogu, karmienia piersią i powrotu miesiączki szczególnie sprzyja niedoborom witamin i minerałów. Oczywiście myślimy tu przede wszystkim o niedoborze cynku, pierwiastka śladowego ważnego dla gojenia i odbudowy skóry. Nic dziwnego, że rozstępy mogą niespodziewanie pojawić się na brzuchu właśnie w tych okresach;
• gwałtowny spadek hormonów to także prawdopodobne wyjaśnienie pojawiania się rozstępów na brzuchu po ciąży. W czasie ciąży poziom estrogenów i progesteronu stopniowo rośnie, osiągając szczyt tuż przed porodem. Powoduje to cały szereg zmian w organizmie: rozluźnienie tkanek, rozszerzenie naczyń, zwiększenie przepływu krwi, zatrzymanie wody, hiperpigmentację… Po porodzie ten niezwykły napływ hormonów nagle się kończy. Często dermatologiczne skutki tego gwałtownego spadku są widoczne i imponujące: skóra staje się cienka, sucha, matowa i delikatna. To środowisko wyjątkowo sprzyjające pojawieniu się rozstępów na brzuchu.

3. Ciąża: hormonalna rewolucja

Klimat hormonalny jest czynnikiem decydującym o pojawianiu się rozstępów. Ciąża to bowiem okres szczególnie sprzyjający wahaniom hormonalnym. Wśród hormonów, które mają tu znaczenie, znajduje się kortyzol. Między 3^. a 9^. miesiącem ciąży poziom kortyzolu u kobiety jest o 50% wyższy niż normalnie. Następnie wraca do normy w ciągu 8 do 10 dni po porodzie.

Kortyzol, hormon steroidowy produkowany przez nadnercza, jest naturalnie wytwarzany przez organizm. Nazywany „hormonem stresu”, w rzeczywistości pomaga organizmowi odpowiednio reagować na życiowe wyzwania, regulując poziom cukru we krwi oraz uwalnianie lipidów i białek niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Aby rozwój zarodka przebiegał prawidłowo, organizm kobiety w ciąży naturalnie produkuje więcej kortyzolu niż zwykle. Jednak wysoki poziom kortyzolu hamuje namnażanie fibroblastów, czyli komórek odpowiedzialnych za tworzenie kolagenu skóry. Efekt jest mechaniczny: poziom kortyzolu we krwi wzrasta, osłabiając wytrzymałość i elastyczność skóry. Włókna kolagenowe stają się słabsze i mogą pojawić się rozstępy.

4. Suchość skóry u kobiet w ciąży

Inną możliwą przyczyną pojawiania się rozstępów w czasie ciąży jest suchość skóry. Rzeczywiście, niektóre kobiety w ciąży obserwują zmianę rodzaju i jakości swojej skóry:

• Nadmierny łojotok i trądzik
• Zmiana pigmentacji i pojawienie się plam na twarzy (słynna maska ciążowa, czyli ostuda)
• Nagłe zaczerwienienia i teleangiektazje, spowodowane bardzo aktywnym mikrokrążeniem
• Przesuszona skóra ze swędzeniem i szorstkością

Tymczasem jeśli niedobór wody jest zbyt duży, a stan suchości skóry utrzymuje się, rozstępy mogą ostatecznie się pojawić.

Jak zapobiegać rozstępom w ciąży?